Ngày 22/6, Hà Nội chính thức khởi công đồng loạt 5 tuyến đường sắt đô thị (metro) với tổng chiều dài hơn 300 km và tổng mức đầu tư trên 1,3 triệu tỷ đồng. Đáng chú ý, liên danh Vinhomes – VinSpeed được giao vai trò tổng thầu EPC (thiết kế, cung cấp thiết bị và thi công) cho toàn bộ 5 tuyến metro.
Đây được xem là chương trình đầu tư đường sắt đô thị có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Hà Nội, đánh dấu bước chuyển từ phát triển các tuyến riêng lẻ sang xây dựng một mạng lưới metro đồng bộ trên toàn đô thị. Thành phố đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành các tuyến vào năm 2030, tạo nền tảng cho việc vận hành hệ thống giao thông công cộng hiện đại và kết nối hiệu quả hơn trong tương lai.
Dự án bao gồm các tuyến chiến lược, kết nối các trung tâm đô thị, đầu mối giao thông và những khu vực phát triển mới của Thủ đô:
Khi hoàn thành, hệ thống sẽ kết nối trực tiếp sân bay Nội Bài, ga Hà Nội, tổ hợp ga Ngọc Hồi, Hòa Lạc, Thư Lâm, Cổ Loa, Ocean Park cùng nhiều khu vực phát triển mới của Thủ đô. Đồng thời, các tuyến sẽ liên thông với metro số 3 và số 5, hình thành mạng lưới giao thông công cộng xuyên suốt, góp phần nâng cao khả năng kết nối giữa các khu vực trong thành phố.
Sơ đồ hướng tuyến 5 tuyến đường sắt đô thị được khởi công sáng 22/6. (Ảnh: Nguồn internet)
Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa ngày càng cao, áp lực dân số gia tăng và nhu cầu kết nối liên vùng ngày càng lớn, đường sắt đô thị được xác định là hạ tầng xương sống trong chiến lược phát triển Hà Nội theo mô hình đa cực, đa trung tâm.
Không chỉ góp phần giảm tải cho hệ thống giao thông hiện hữu, mạng lưới metro còn đóng vai trò dẫn dắt quá trình phát triển đô thị theo mô hình TOD (Transit-Oriented Development). Đây là mô hình phát triển lấy giao thông công cộng làm trung tâm, thúc đẩy hình thành các khu dân cư, thương mại và dịch vụ quanh các nhà ga, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế đô thị.
Bên cạnh đó, hệ thống metro còn được kỳ vọng sẽ gia tăng khả năng kết nối giữa khu vực trung tâm với các đô thị vệ tinh, khu công nghệ cao, sân bay và các cực tăng trưởng mới. Thực tế tại nhiều thành phố lớn trên thế giới cho thấy, các tuyến metro thường tạo ra những hành lang phát triển kinh tế mới, góp phần gia tăng giá trị bất động sản và thu hút dòng vốn đầu tư dài hạn vào những khu vực hưởng lợi trực tiếp từ hạ tầng giao thông.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công dự án. (Ảnh: Nguồn internet)
Theo quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, mạng lưới đường sắt đô thị Hà Nội dự kiến đạt khoảng 979 km. Nếu tính cả hệ thống đường sắt quốc gia và liên vùng, tổng chiều dài toàn mạng lưới sẽ lên tới gần 1.200 km.
Việc khởi công đồng loạt 5 tuyến metro lần này được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình hiện thực hóa quy hoạch hạ tầng giao thông dài hạn của Hà Nội, đồng thời tạo tiền đề cho quá trình phát triển đô thị bền vững trong nhiều thập kỷ tới.
Hiện nay, Hà Nội đã đưa vào khai thác tuyến Cát Linh – Hà Đông và đoạn trên cao Nhổn – Cầu Giấy thuộc tuyến Nhổn – ga Hà Nội. Thành phố đặt mục tiêu phát triển khoảng 500 km đường sắt đô thị vào năm 2035 và hoàn thiện phần còn lại trong giai đoạn 2036–2045.
Việc đồng loạt triển khai 5 tuyến metro không chỉ tạo ra bước đột phá về hạ tầng giao thông mà còn mở ra không gian phát triển mới cho Thủ đô, thúc đẩy quá trình tái cấu trúc đô thị, nâng cao năng lực kết nối và tạo động lực tăng trưởng dài hạn cho Hà Nội trong những thập kỷ tới.
